De Schans

Geschiedenis

De Schans werd in 1572 aangelegd in opdracht van Willem van Oranje, ter versterking van de Hollandse kust. In 1811 werd het fort bezocht door Napoleon, die bevel gaf het uit te breiden met een extra gracht en een ravelijn, waardoor het de huidige grootte kreeg. Samen met de in 2011 herstelde buurforten Redoute en Lunette maakte de Schans tot 1922 deel uit van de Stelling van Den Helder. Nadat het als vestingwerk was opgegeven, werd het overgedragen aan Natuurmonumenten. Deze stopte de afgraving die in 1924 in gang was gezet ten behoeve van de dijkverzwaring en verpachtte het fort als weiland.

Slechts af en toe bezocht door een toevallige passant, droomden wallen en grachten over de tijd dat het fort bewoond werd door de manhaftige soldaten van hopman Wouter Hageman die streden tegen Caspar di Robles, de Zwarte Kolonel. Wie goed luisterde, hoorde de kreten van de tegen de Franse onderdrukker in opstand gekomen Oosterenders en voelde de spanning die er heerste toen de commandant dreigde de lont in het kruitvat te steken in een laatste poging zijn eer te redden. Voelbaar aanwezig waren de Engelse soldaten uit de Amerikaanse burgeroorlog en het veroordeelde scheepsvolk van Michiel de Ruyter.

 schansoudetekening

Of er ooit daadwerkelijk in en om de Schans is gevochten, is een onderwerp van veel discussie. Maar als er ooit een schot is gelost, gebeurde dat in augustus 1799, toen 15.000 Engelse en Russische soldaten bij Groote Keeten slag leverden met Franse en Bataafse troepen.

Tegenwoordig

In 1988 werd een actie op touw gezet om de resten van het fort voor de toekomst te bewaren, waarna restauratie volgde die tot 2002 duurde. Sindsdien ligt de Schans er vreedzaam bij. Hoewel drie van de vijf bastions in 1924 werden afgegraven, is het grootste deel van het fort bewaard gebleven en door eigenaar Natuurmonumenten gerestaureerd en teruggebracht tot de staat waarin het in de Franse tijd verkeerde. Het gerestaureerde fort is geopend voor publiek. In Kaap Skil in Oudeschild is op de maquette van de Rede van Texel het fort in zijn volle glorie te zien.

voor de schans 2

In overleg met eigenaar Natuurmonumenten, die graag medewerking verleent aan initiatieven om het fort te gebruiken, werd in 2008 voor de eerste keer cultureel festival Midzomerschans gehouden. Gedurende twee dagen bood het voormalig fort onderdak aan artiesten en kunstenaars uit de meest uiteenlopende disciplines, waarbij zang en theater, dans, muziek literatuur en beeldende kunst elkaar afwisselden. Sindsdien vindt het festival ieder jaar plaats, in een weekend rond 21 juni.

Jaartallen

1572 - start aanleg fort De Schans
1573 - hopman Wouter Hageman weerstaat Caspar di Robles
1646 - Schellinks en Doomer stellen in een rapport dat de Schans in slechte staat verkeert
1796 - Adr. van Helden stelt voor de Schans drastisch te moderniseren
1799 - slag bij Groote Keeten
1811 - Napoleon bezoekt de Schans en geeft opdracht tot uitbreiding
1813 - opstandige Oosterenders verdrijven de Franse bezetting
1888 - een storm maakt korte metten met de bebouwing in de Schans
1921 - de forten bij Oudeschild komen op de voorlopige monumentenlijst
1922 - de Schans wordt afgeschreven als vestingwerk
1924 - de Schans wordt voor vijftig jaar in pacht gegeven aan het Waterschap
1930 - begin van de afgraving
1951 - de Heidemij. stelt een plan op tot herstel van de Schans
1958 - Natuurmonumenten koopt het fort van de Stg. Menno van Coehoorn
1963 - de Oosterender bevolking speelt de strijd om de Schans na
1980 - Natuurmonumenten vraagt in een beheersplan aandacht voor de historische waarde van de Schans
1983 - de gemeente Texel doet voorstellen tot herstel van het fort
1988 - actie voor herstel van het fort
1995 - de ROB doet tijdens de restauratie onderzoek in de ondergrond van het fort
2002 - geheel gerestaureerde fort heropend
2008 - eerste Festival Midzomerschans

Midzomerschans 2014

sponsorgifanimatie

 

 

Speciale voorstelling 
 nog onbekend
 

Zaterdagavondconcert 
21 juni vanaf 19.30 uur

"Carmen" van George Bizet

 

Festivalzondag
22 juni van 10.30 tot 18.00 uur

 

teezer

 

Inschrijven nieuwsbrief

Nieuwsbrief
  1. E-mailadres*
    Vul een geldig e-mailadres in
  2. Uw voornaam*
    Wat is uw voornaam?
  3. Achternaam*
    Wat is uw achternaam?

 Lees hier het meest recente nieuws.

Terugblik

Bekijk foto's van vorige jaren, en lees de recensies van de pers

 

een terugblik op 2013:

 

bekijk ook deze documentaire over het festival: